
AA muhabirinin, Bakanlıktan edindiği bilgiye nazaran, tüketiciler, CİMER, e-Devlet, e-posta, yazılı müracaat üzere metotlarla pek çok mevzudaki şikayetlerini Ticaret Bakanlığına ulaştırıyor.
Bu kapsamda, geçen yıl Bakanlığa ayıplı mal ve hizmetler, aralıklı mukaveleler, ticari reklam ve haksız ticari uygulamalar, garanti dokümanı, satış sonrası hizmetler ve abonelik kontratları üzere mevzularda 146 bin 130 tüketici şikayeti başvurusu yapıldı.
Geçen yıl tüketici hakem heyetlerine ise 755 bin 997 müracaat gelirken bunlardan 762 bin 100’ü karara bağlandı. Uyuşmazlığa husus eserlerin kıymeti 7 milyar lirayı geçti.
Yapılan müracaatlara eser ve hizmet bazında bakıldığında, en çok ayakkabı eserlerine yönelik şikayette bulunulduğu görüldü. Kelam konusu esere yönelik 100 bin 448 müracaat gelirken bunlar toplam şikayetlerin yaklaşık yüzde 13,2’sini oluşturdu.
Ayakkabıyı, 36 bin 800 müracaatla kıyafet, 36 bin 725 ile kredi kartı üyelik fiyatı, 30 bin 959 ile cep telefonu, 29 bin 846 ile mobilya ve 28 bin 733 müracaatla internet aboneliklerine yönelik şikayetler takip etti.
Geçen yıl 4,5 milyar lira idari para cezası uygulandı
Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatına bağlı takımlar kontrol faaliyetlerine geçen yıl da sürat kesmeden devam etti. Bu kapsamda, aralıklı kontratlar, abonelik kontratları, devre tatil, paket çeşit, garanti evrakı ve satış sonrası hizmetler üzere tüketicilerin taraf olduğu mukavele ve uygulamalar konusunda vatandaşların ekonomik menfaatlerini olumsuz tarafta etkileyen firmalara yönelik kontroller sonucu 3,7 milyar lirayı aşkın idari para cezası uygulanması kararlaştırıldı.
Aldatıcı ve aldatıcı reklamlar ile haksız ticari uygulamalara ilişkin ise Reklam Kurulu 2024’te yaklaşık 277,7 milyon lira idari para cezası verdi.
Bakanlığın sorumluluğunda bulunan dokuma, ayakkabı oyuncak, kırtasiye ve deterjan üzere eserlerinin inançlı formda piyasaya arzı gayesiyle gerçekleştirilen kontrollerde geçen yıl 45 milyon liranın üzerinde idari para cezası uygulandı.
Ayrıca, başta fiyat etiketine ve lokanta, restoran, kafe, pastane ve gibisi yiyecek ve içecek hizmeti sunan iş yerlerinin tarife ve fiyat listelerine yönelik kontrollerde Bakanlığa bağlı gruplar 401 milyon liranın üzerinde idari para cezası kesti.
Bakanlığa bağlı takımlar, şikayetler ve kontrol faaliyetleri sonucu tüketicilerin sıhhat, güvenlik ve ekonomik çıkarlarını tehlikeye attığı tespit edilen eserlere yönelik geçen yıl toplam 4,5 milyar lira idari para cezası verdi.
Günde 1000 davet cevaplanıyor
Bakanlığın “Alo 175 Tüketici Müracaat Hattı” da vatandaşların karşılaştıkları sıkıntılara tahlil yollarının sunulduğu ve uyuşmazlıklarının giderilmesi emeliyle müracaatların ilgili mercilere yönlendirildiği davet merkezi uygulaması olarak hizmet veriyor.
Bu uygulamayla tüketicilerin kendilerine yönelik süreçler ve uygulamalardan doğabilecek tüm uyuşmazlıklarda haklarını çekinmeden arayabilmeleri amaçlanıyor.
Günlük ortalama 1000 müracaatın cevaplandığı davet merkezinde, 2024’te 422 bin 784, Şubat 2025 prestijiyle da 75 bin 675 davete karşılık verildi.
“Tüketicilerimiz dikkati olsun”
Öte yandan, Bakanlık yetkilileri tüketicileri eser satın alırken dikkatli olmaları konusunda uyardı. Buna nazaran, tatil bölümünde vatandaşların sıklıkla karşılaştığı meselelerin başında, fiyatsız tatil kazanıldığı vaadiyle tatil tesislerine davet edilerek, burada yapılan pazarlama faaliyetleri sonucu kontrat imzalamaya ikna edilmeleri geliyor. Bu tarafta davet alan tüketicilerin tesise gitmeleri halinde kendilerine tanıtım ve satış yapılacağının şuurunda olmaları gerekiyor.
Tüketicilerin, belli bir standartta yenilenerek, garantili ve sertifikalı bir formda “yenilenmiş ürün” satın alırken Bakanlıkça yetkilendirilmiş yenileme merkezlerinin listesini ve bu firmalara verilen yetki dokümanlarını görüntülemeleri tavsiye ediliyor.
Yetkili servis olmadığı halde bu izlenimi uyandıracak formda tanıtım yapan firmalar tarafından mağdur olmamak için Bakanlık tarafından oluşturulan “www.servis.gov.tr” adresinden erişilebilen servis bilgi sistemi üzerinden kullandıkları eserlerin yetkili servis bilgilerine bakmak değer arz ediyor.
Bakanlığın sorumluluğunda bulunan dokumacılık, ayakkabı, oyuncak, çocuk bakım gereçleri, deterjan, mobilya üzere eserler tercih edilirken inançsız eser bilgi sistemindeki bildirimlerin incelenmesi, eser üzerindeki ihtar ve talimatlara uyulması gerekiyor.
e-Ticaret süreçlerini söz eden uzaklıklı kontratlarda tüketicilerin alışveriş yapmadan evvel ve alışveriş esnasında dikkat etmeleri ehemmiyet taşıyor.