
Mithat Yurdakul / ANKARA – Hazine ve Maliye Bakanlığı Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK); mücevher, taşınmaz ve araç alım satımıyla ilgili “suç geliri” ikazında bulundu. Bu dallarda yükümlülük ihlalleri sonucunda karşılaşılan yaptırımların vakit zaman ticari faaliyetleri sekteye uğratacak boyuta ulaştığına dikkat çeken MASAK, altın süreçleri ve nakit alışverişleriyle ilgili de ikaz yaptı. Edinilen bilgiye nazaran MASAK’ın TOBB’a yönelik yazısında, Hata Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun’a nazaran birtakım iş kümelerinin “müşterinin tanınması, kuşkulu süreç bildirimi, bilgi ve evrak verme, koruma ve ibraz, yükümlülük denetimi” üzere yükümlülükleri olduğu hatırlatıldı. Bu yükümlülüklere uymadığı tespit edilenlere idari para cezası uygulandığı, isimli ceza öngörülen ihlallerde ise Cumhuriyet savcılıklarına cürüm duyurusunda bulunulduğu belirtildi.
Özellikle mücevher alım satımı, taşınmaz ticareti ve araç alımına yönelik kontroller sonucunda, mevzuat düzenlemelerine ait farkındalığın son derece düşük olduğunun belirlendiği aktarılan yazıda, “Yükümlülük ihlalleri sonucunda karşılaşılan yaptırımların vakit zaman yükümlünün ticari faaliyetlerini sekteye uğratacak boyuta vardığı görülmektedir” denildi.
Gayrimenkulde nakit
MASAK’ın iş dünyasına ilettiği Finansal Olmayan Makul İş ve Meslekler (FOBİM) için MASAK Yükümlülükleri Rehberi’nde, “Altın, öbür değerli madenler ve yüksek pahalı taşınmazların çoklukla nakit karşılığı alınması kontrol dışı süreçleri artırabilir. Altın, mücevher, öteki değerli madenler küçük hacimde büyük kıymet taşıdığı ve taşınması kolay olduğu için, kolaylıkla el değiştirebilir ve yasa dışı kullanılma riski taşır” uyarısı yer aldı. Rehberde, gayrimenkul ve menkul alım-satımı için de büyük ölçülerde nakit ödeme alınması ile tarafların kimlik bilgilerinin eksik beyan edilmesinin risk yarattığı vurgulandı. FOBİM kapsamındaki işletmeler, müşterinin süreç hedefi yahut kaynağı hakkında çelişkili bilgiler vermesi halinde, kuşkulu bir süreç fark ettiklerinde bunu derhal MASAK’a bildirmek zorunda. Gerçekleştirilen süreçlere ait evrak ve bilgilerin de en az 8 yıl saklanması gerekiyor.
Bir yıla kadar hapis
Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında yükümlü kılınan işletmeler, tekil ya da birbiriyle ilişkili birden fazla süreçte 185 bin TL yahut üzeri için kimlik tespiti zarurî. 2025 yılı için kimlik tespiti yapılmayan her bir süreç başına kesilen ceza 226 bin 671 TL. Kimlik tespiti gerektiren süreçlerde, diğeri hesabına hareket eden kimseler, süreç yapmadan evvel kimin hesabına hareket ettiğini yükümlülere yazılı olarak bildirmek zorunda. Yazılı olarak bildirilmeyen süreçler için altı aydan bir yıla kadar mahpus yahut 5 bin güne kadar isimli para cezası verilebiliyor.