
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bağlı Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan ‘Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinde Değişiklik’ yapıldı. Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yönetmelikle, binalarda yağmur suyu ve gri su kullanımından Yeşil Sertifika’ya, elektrikli araçlar için kurulacak şarj ünitelerinden manisiz çocuk oyun alanlarına kadar pek çok başlıkta düzenleme yapıldı.
“DAHA YEŞİL BİR ETRAF MAKSADIYLA YENİ, GÜÇLÜ BİR ADIM ATTIK”
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, yeni yönetmeliğin ayrıntılarını toplumsal medya hesabından paylaştı. Bakan Kurum, “Vatandaşımızın hayatını daha da kolaylaştıracak, daha yeşil bir etraf gayesiyle yeni, güçlü bir adım attık. Resmi Gazete’de yayımlanan ‘Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’miz geri dönüşümü, kamu binalarında etraf dostu tasarrufu temel alacak; 2053 Net Sıfır Emisyon ve Yeşil Dönüşüm Gayemize büyük katkı sağlayacak” dedi.
BELLİ BÜYÜKLÜKTEKİ KAMU VE ÖZEL BİNALARDA MECBURÎ OLACAK
Yönetmelikte 1 Ocak 2026’dan sonra yapılacak muhakkak büyüklük ve tipteki özel ve kamu binalarında yağmur suyu ve gri su sistemlerinin konseyimi zarurî olacak. Filtreden geçirilen yağmur suyu, bahçe sulaması ve tuvalet rezervuarlarında kullanılacak. Yağmur suyu sistemi, depo hacmi 7 metreküpün üzerinde olan parsel alanı 2 bin metrekareden büyük alanlardaki yapılar, parseldeki çatı iz düşüm alanı 1000 metrekareden büyük özel yapılar ve kamu binalarında mecburî olacak. Bu sayede binalarda yıllık ortalama 6,2 milyon metreküp su tasarrufu sağlanacak.
1,5 YILDA MOGAN GÖLÜ KADAR SUDAN TASARRUF
Gri su yani; duş, küvet ve el-yüz yıkama lavabolarından elde edilen sular ise arıtılarak yalnızca tuvalet rezervuarlarında kullanılacak. Gri su sistemleri, yatak sayısı 200’den fazla olan konaklama tesisleri, yapı inşaat alanı 10 bin metrekareden büyük olan AVM’ler ve yapı inşaat alanı 30 bin metrekareden büyük kamu binalarında zarurî olacak. Bu biçimde binalarda yıllık ortalama 4 milyon metreküp su tasarrufu sağlanacak. Yağmur suyu ve gri su sistemleriyle 1,5 yılda Mogan Gölü kadar sudan tasarruf edilmesi hedefleniyor. Düzenlemenin yürürlüğe gireceği tarihten evvel mevcut olan binalardaki tadilat vb. inşaat ruhsatı süreçlerinde bu sistemlerin tesis edilmesi mecburî tutulmayacak.
KAMUDA YEŞİL SERTİFİKA MECBURİLİĞİ İLE KEBAN BARAJI’NIN AYLIK ÜRETİMİ KADAR TASARRUF
Güncellemeyle, 2026’dan sonra inşa edilecek, toplam inşaat alanı 10 bin metrekarenin üzerinde olan yeni kamu binalarının YeS-TR sertifikasına sahip olması mecburî hale getirilecek. Bu kapsamda, yıllık yaklaşık 600 milyon kilovatsaat güç kazanımı ile Keban Barajı’nın 1 ayda ürettiği güç kadar tasarruf sağlanmış olacak. 8 dönüm orman alanına eş kıymet 50 milyon kilogram sera gazı azaltımı ile 800 milyon TL tasarruf elde edilecek. Yeşil Sertifikalı binalarda, geri dönüşümlü gereç kullanımıyla ekonomik kayıpların önüne geçilecek. Etraf etiketli, kimyasal ve radyasyon salımı az gereç kullanımıyla da daha konforlu ve sağlıklı yapılar inşa edilecek.
ENGELSİZ ÇOCUK OYUN ALANLARI YAYGINLAŞTIRILACAK
Yine yönetmelikteki güncellemeyle 2 bin 500 metrekare ve üzeri park alanlarının en az yüzde 4’ünün engelli çocukların kullanımına sunulması zarurî tutulacak. Bu alanlar, yalnızca engelli çocuklar için değil tüm çocukların birebir alanda bir arada oynayabilecekleri formda tasarlanacak. Bu alanlardaki ekipman ve gereçler engelli kullanımına uygun olacak. Parktaki tuvaletlerden en az birinin, yürüyüş yolları ile peyzajın, engelli dostu olarak inşa edilme mecburiliği getirilecek.
YAPI RUHSATI VE YAPI KULLANMA MÜSAADE EVRAKLARINDA REVİZYON
Yapı Ruhsatı ve Yapı Kullanma Müsaade Evrakı Formları’nda artık elektrikli araç şarj ünitesi, güneş güç sistemi, rüzgar güç sistemi, kojenerasyon üzere tesisatların bulunup bulunmadığı bilgisi yer alacak. Böylelikle kat malikleri ve mümkün alıcılar yapıda hangi sistemlerin bulunduğu bilgisine dokümanlar üzerinden vakıf olurken, ilgili yönetimlerinin de kontrollerinin aksamaması sağlanacak.
ELEKTRİKLİ ARAÇ ŞARJ ÜNİTESİ KURULUMUNDA RUHSAT KOŞULU KALKIYOR
Değişiklik ile yerleşim alanlarında elektrikli araçlar için şarj ünitelerinin suramı kolaylaştırılacak. Yeni düzenleme ile site ve apartman otoparklarında şarj ünitelerinin heyetimi için mecburî olan elektrik tesisatı ruhsata tabi olmayacak. Lakin elektrikli araç şarj ünitesine çizgi çekilmesi için uygulama yangın yönetmeliğine de uygun projelerinin hazırlanması ve fenni mesuliyetin üstlenildiğine dair taahhütname ile birlikte ilgili yönetime sunulması zarurî olacak. Düzenleme ile elektrikli araç şarj üniteleri konseyimi için proje imza üzere süreçler sadeleştirilmiş olacak.
MESCİT MUHTAÇLIĞINA TAHLİL GETİRİLİYOR
İnsanların yoğunlukla kullandığı genel binalarda, toplu yapılarda, OSB’lerde, sanayi ve teknoloji geliştirme bölgelerinde, tersanelerde, dinlenme tesislerinde ve toplu yapılarda yapılması mecburî olan mescitlerin kâfi aydınlatma ve iklim şartlarına nazaran merkezi sistem yahut klima ile iklimlendirmesi yapılmış bir biçimde kolay erişilebilecek yerlere yapılması sağlanacak. Toplam işçi sayısı 100’e yahut toplam emsale temel alanı 1000 metrekareye kadar olan yerlerde, bayanlar ve erkekler için 15’er metrekare ibadet yeri yapılacak. 250 metre yakınında cami olan yerlerde mescit isteğe bağlı olarak yapılabilecek.
CAN GÜVENLİĞİ İÇİN BİNA BOŞLUKLARINA GÜVENLİK AĞI YAPILACAK
İbadet yeri, sinema, tiyatro, opera, konferans salonu haricinde kalan bütün genel binalarda yer alan katlar ortası boşluklarda ve ayrıyeten site ve apartmanlarda düşme riski bulunan katlar ortası boşluklarda, can güvenliğini teminen; TSE standartlarına uygun olarak güvenlik ağı oluşturulması zarurî olacak. Bu yapılara güvenlik ağları konulmadan yapı kullanma müsaade evrakı verilmeyecek. Güvenlik ağlarının ilgili standartlara nazaran bakımı, tadilatı yahut yenilenmesi bina idaresinin sorumluluğunda olacak.
RÜZGAR TRİBÜNLERİ KONSEYİMİ STANDARDA KAVUŞACAK
Yönetmelikte, rüzgar türbinlerinin heyetimi ile ilgili asıllara da yeni standartlar getirilecek. Buna nazaran rüzgar gülünü taşıyan beton esasın yer ve altında kapladığı alan ile rüzgar gülünü taşıyan kulenin yüzey alanının toplamı inşaat alanı olarak hesaplanacak ve yapı ruhsatı harcı bu alan ile metrekare ünite bedeli çarpılmak suretiyle belirlenecek. Böylece yatırımcılar için ruhsat harcı bedeli öngörülebilir olacak ve tüm yönetimlerin tıpkı uygulamayı yapmaları sağlanmış olacak.
BİNALARIN HAYAT DÖNGÜSÜ TAHLİL EDİLECEK
Binaların imalinde kullanılan gereçlerin ve ortaya çıkan atıkların etrafa en az ziyanı verecek biçimde kullanılması için bir data tabanı hazırlığı yapılacak. Binaların Hayat Döngüsü Değerlendirmesi (YDD) için çalışmalar yapılacak. Binaların hayat döngüsündeki karbon ayak izi hesaplanacak ve sonlandırılacak. Emisyon ticaret sisteminde karbon fiyatlandırması arttıkça düşük karbonlu gereçler ve süreçlere yönelmek maliyet avantajı sağlanacak. Bu çalışmalar, 1 Ocak 2027’den itibaren mecburî tutulacak olan bina hayat döngüsü tahlili için altlık oluşturacak.
YAPI BİLGİ MODELLEMESİ (BIM) SİSTEMİNE GEÇİLECEK
Bina ömür döngüsüne ilişkin datalar dijital ortama aktarılacak. Üç boyutlu yapı modelleri ile görselleştirilip yönetilmesi sağlanacak. Bu sayede ruhsat ve onay süreçleri dijital ortamda gerçekleştirilebilecek.