
Suriye Cumhurbaşkanlığı, SDG’nin Suriye Ordusu’na katıldığını açıkladı. Açıklamada, “SDG’nin devlet kurumlarına katılması için mutabakata varıldı” denildi. Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile Mazlum Abdi ortasında Şam’da imzalanan mutabakat 8 husustan oluşuyor.
Suriye Cumhurbaşkanlığından yapılan paylaşımda, Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile Ferhad Abdi Şahin ortasında, Suriye topraklarının birliğini vurgulayan ve bölünmeyi reddeden bir muahedenin imzalandığı bildirildi.
ANKARA MUAHEDEYE NASIL BAKIYOR?
CNN Türk Ankara Temsilcisi Dicle Canova Ankara’nın mutabakata dair birinci yorumlarına ait şu bilgileri aktardı:
Ankara’da hava olumlu. Gerçekten bir memnuniyet olduğunu söyleyebilirim Ankara açısından. Neden? Mutabakatın hususlarına bakarsak, kaynaklar diyor ki bizim için şu kademede olumlu. Ankara’nın daima savundukları bu hususlarda var. Mesela birinci husus. Tüm Suriyelilerin dini kültürel geçmişlerinden bağımsız olarak, yeteneklerine dayalı siyasi süreçte ve devlet sonlarında temsili. Kürt toplumunun, Suriye’nin devletinin asli bir kesimi olması, devletin vatandaşlık hakkını ve anayasalarlarının garanti altına alacak olması, oradaki Kürtlerin. Bunlar olumlu. Neden? Ne diyor Ankara? Oradaki tüm kümelerin, tüm etnik kümelerin yeni idarede kendi yükleri oranında temsili, yani kapsayıcı bir idare, kapsayıcı yeni bir Suriye.
Bu manada elbette Ankara bu unsurları hoşnut karşılıyor. Suriye genelinde ateşkesin sağlanacak olması da çok kıymetli. Bu ne demektir? Çatışmasız ortam. Öbür yandan Kuzey Doğu Suriye’de bilhassa bu unsur çok kıymetli. Tüm askeri kurumlar devlet idaresi altına alınacak. Buna hudut kapıları, havaalanları, petrol ve gaz alanları da dahil olacaktır. Ankara ne diyor? Ordu içinde ordu olmaz, devlet içinde devlet olmaz. Yani bu noktada artık Kuzey Doğu Suriye’de başka bir idare, işte petrol ve gaz alanlarının idaresinin öbür birilerinin elinde olması, bunların tamamı sona erecek. Bundan bu türlü Suriye devleti buraları da yönetmeye başlayacak. Yani devlet içinde devlet olmayacak. Ha, ordu içinde ordu olmaz problemi. Yani bu noktada artık YPG sanki biliyorsunuz daima tartışıyordu, entegre olacak Suriye ordusuna lakin farklı bir kol ordu olarak mı entegre olacak? Ankara esasen o yüzden diyordu, hayır bu kabul edilemez, ordu içinde ordu olmaz diyordu. Artık görünen o ki şu an erken lakin birinci basamakta aşikâr ki YPG’nin mevcut komuta kademesi gidecek. Onun için de çok beklenmeyecek diyor kaynaklar. Yarından itibaren farklı kumandanlar atanabilir, beklenti bu tarafta. Ve daha sonra da elbette Suriye ulusal ordusuna tam entegrasyon sağlanabileceği, bu yola girilebileceği istikametinde beklentiler tabir ediliyor ve çok da uzun sürmeyeceği yarından itibaren yeni kumandanların atanabileceği söz ediliyor.
Şimdi YPG’nin varlığının münasebetlerden biri de biliyorsunuz, IŞİD ile gayretti. Oradaki hapishanelerdi. Çok değil, bu hafta sonu beşli bir toplantı yapıldı Ürdün’de, Ve oradan değerli bir karar çıktı, bir bildiri yayınlandı. Bundan sonra oradaki hapishaneleri Suriye hükümeti devralacak, lakin öbür ülkeler, komşu ülkeler de buna dayanak olacak. Bir ortak çaba merkezi kurulması kararı çıkmıştı. Bu da ya Türkiye’de ya da Ürdün’de olacak. Şimdi netleşmedi, görüşmeler devam ediyor.
Ortak Uğraş Merkezi kurulacak. Suriye Hükümeti devralacak elbette oradaki hapishaneleri, Ancak Suriye Hükümeti’ne bu devletler takviye verecek.
Bir ortak gayret merkezi kurulacak. Dediğim üzere bu ortak uğraş merkezinin de ya Türkiye’de ya Ürdün’de muhtemelen kurulması bekleniyor. Şimdi netleşmedi. Teknik görüşmeler devam ediyor. Fakat bu hafta sonu atılan bu adım elbette YPG’nin son münasebetini de ortadan kaldırmış vaziyette. Artık şunu da söyleyeyim, Suriye Ulusal Ordusu için Türkiye’den, Türk Silahlı Kuvvetleri’nden takviyeli bir eğitim faaliyeti olacak mıdır? İleriki evrelerde Suriye ile Türkiye ortasında askeri işbirliği mutabakatlarının imzalanması da kelam konusu olacak. Ve malum son periyotta bir askeri ateşe de atandı oraya. Önümüzdeki haftadan itibaren, bunun da altını çizeyim, askeri görüşmeler hızlanabilir. Hatta birtakım ziyaretler de beklenebilir önümüzdeki haftadan itibaren. Bu noktada YPG’nin de bu mutabakata imza atarak artık yavaş yavaş Suriye Ulusal Ordusu’na entegre olacak olması o manada da kıymetli.
ANLAŞMANIN 8 MADDESİ
CNN Türk ABD temsilcisi Yunus Paksoy muahedenin hususlarını şöyle aktardı:
1- Tüm Suriyelilerin temsilde ve siyasi sürece iştirakte haklarının teminat altına alınması ve devlet kurumlarının ehliyet ve liyakat temeline nazaran inşa edilmesi; dini ve etnik kökenlerinden bağımsız olarak.
2- Kürt toplumunun Suriye devletinde asli bir toplum olarak kabul edilmesi ve Suriye devletinin vatandaşlık hakkı ile anayasal haklarını garanti altına alması.
3- Suriye topraklarının tamamında ateşkesin sağlanması.
4- Kuzeydoğu Suriye’deki tüm sivil ve askeri kurumların, hudut kapıları, havaalanları ve petrol ile gaz alanları da dahil olmak üzere Suriye devleti idaresine entegre edilmesi.
5- Tüm Suriyeli mültecilerin ülkelerine, konutlarına dönüşlerinin sağlanması ve Suriye devleti tarafından korunmalarının temin edilmesi.
6- Suriye devletinin Esad ailesinin iktidarını muhafaza ve devletin güvenliğini ve birliğini tehdit eden tüm ögelerle uğraşta desteklenmesi.
7- Bölünme davetlerinin, nefret telaffuzlarının ve Suriye toplumunun tüm bileşenleri ortasında fitne çıkarmaya yönelik teşebbüslerin reddedilmesi.
8- Yürütme komitelerinin, bu muahedenin uygulanmasını mevcut yılın sonunu aşmayacak halde gerçekleştirmek için çalışması ve gayret göstermesi.