
Güneş Gücü Sanayicileri ve Sanayisi Derneği (GENSED) Genel Sekreteri Hakan Erkan, AA muhabirine, mevcut kapasiteyi ve işletmecilerin trafo kapasitesi muhtaçlıklarını göz önünde bulundurarak yeni bir temas formu geliştirdiklerini söyledi.
Erkan, “5.1.j” olarak isimlendirilen temas modelini 5 Temmuz 2024’te Güç ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna sunduklarını ve bu modelin 21 Ekim 2024’te Türkiye’nin güç dönüşümü yol haritasında yer aldığını belirtti.
Lisanssız güç projelerinde yeni temas modelinin bir an evvel hayata geçirilmesi gerektiğine işaret eden Erkan, sanayi ve ticari işletmelerin, mevcut şebeke yapısına bağımlı kalmadan 5.1.j modeliyle yenilenebilir güç üretim projelerini hayata geçirebileceğini ve bu adımın dalın dertlerinin giderilmesi ismine değerli olduğunu tabir etti.
Erkan, GENSED olarak sundukları yeni irtibat formunun büsbütün öz tüketim aslına dayandığını ve kesimde yatırımları hızlandıracağını belirterek, “Bu modelle mevcut kapasite kısıtlarına takılmadan, tıpkı ilişki noktasından şebekeye güç vermeden ve mahsuplaşmaya tabi olmaksızın güneş gücü santrali (GES) projelerine öz tüketim emelli özel kapasite tahsis edilmesi mümkün hale gelecek. Bu sayede kesimde önemli bir hareketlilik yaratmayı hedefliyoruz.” diye konuştu.
Büyük ölçekli yatırımcılara ve projelere tahsis edilen elektrik irtibat müsaadeleri nedeniyle uzun müddettir orta ve küçük işletmelere GES kurulumuna yönelik yeni davet mektupları verilmediğini aktaran Erkan, bu durumun, kesimde bu kümeye hizmet veren uygulayıcı ve tedarikçi firmalarda büyük bir sakinliğe yol açtığını lisana getirdi.
Erkan, GES kurulumlarının önünü açmayı hedeflediklerini tabir ederek, “Önerdiğimiz yeni irtibat modelinin, başta orta ve küçük ölçekli firmalar olmak üzere tüm kesimde hareketlilik sağlamasını bekliyoruz.” dedi.
İhracatta rekabet gücü desteklenecek
Gelecek yıl yürürlüğe girecek Sonda Karbon Düzenlemesi kapsamında Avrupa’ya ihracat yapan firmaların karbon ayak izlerini azaltmak için çatılarına GES kurmak istediklerine dikkati çeken Erkan, kapasite kısıtları nedeniyle müracaatların reddedildiğini söyledi.
Erkan, yeni ilişki modelinin hayata geçtiğinde ihracatçı firmalara büyük kolaylık sağlayacağını vurgulayarak, “Ülkemizde ihracatın birçoklarının Avrupa’ya yapıldığı düşünüldüğünde, bu firmaların güç maliyetleri ve karbon ayak izleri düşürülerek rekabet avantajı kazanmalarına dayanak olmak için GES kurulumlarının önü açılması gerekiyor.” tabirini kullandı.
Sektörde kimi uygulayıcıların ve yatırımcıların şebekeye güç vermedikleri yahut “enerji basmadıkları” gerekçesiyle davet mektubu almadan GES kurulumları yaptığına işaret eden Erkan, şöyle devam etti:
“Ancak mevzuat açıktır. Bir aboneliğiniz varsa ve şebekeye bağlı olarak güç çekiyorsanız, GES kurmak için şebekeye güç basmasanız bile davet mektubu almanız gerekiyor. Kapasite sorunu nedeniyle denetimsiz ve projelendirilmeden yapılan kurulumlar şebekede büyük meselelere yol açma potansiyeline sahip. Yeni temas modelimizin devreye girmesi, bu denetimsiz projelerin düzenlenmesi için kritik kıymet taşıyor.”
Yeni binalarda yenilenebilir güç kullanımı artacak
Erkan, 1 Ocak prestijiyle toplam inşaat alanı 2 bin metrekareyi aşan yeni binalarda, güç gereksiniminin en az yüzde 10’unun yenilenebilir güç kaynaklarından karşılanmasının mecburî hale geldiğini lisana getirdi.
Bu kapsamda, yapı ruhsatı almak için tüketime nazaran hesaplanmış GES’lerin elektrik projeleri içerisinde yer alması ve dağıtım firmaları tarafından onaylanması gerektiğini belirten Erkan, kelamlarını şöyle tamamladı:
“Ancak uygulamada içinde GES yer alan ve onaylanmış elektrik projesi bulunan yatırımcılar, GES projelerini hayata geçirmek için dağıtım şirketine başvurduklarında şebeke kapasitesinin yetersiz olduğu gerekçesiyle olumsuz cevap alıyorlar. Bu durum, ilgili kapsamda GES kurulumlarını engellemekte ve inşaat ruhsat sürecinde problemlere neden olmaktadır. Yeni ilişki modeliyle bu pürüzün ortadan kalkması sağlanarak tüm yeni binalarda GES heyetim alışkanlığının kazandırılması hedefleniyor.”