
Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, 14. Ulusal Halk Kongresi çerçevesinde gerçekleştirilen basın toplantısında lokal ve milletlerarası basın mensuplarının sorularını cevapladı. Bakan Wang Yi, ABD ile gümrük tarifesi savaşının her iki tarafa da bir şey kazandırmayacağını söz ederken, dünyanın en büyük gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeleri olarak her iki ülkenin de barış içinde bir ortada yaşamayı araması gerektiğini vurguladı.
“Sadece baskı kullanırsanız Çin kararlı bir biçimde karşılık verecektir”
Wang Yi, ABD Başkanı Donald Trump döneminde Çin’in ABD’ye yaklaşımına yönelik sorulan soruya, “Sorunu olan evvel kendine bakmalıdır” manası taşıyan Çinli bir atasözü ile yanıt verdi. Wang Yi, “ABD, gümrük vergileri ve ticaret savaşlarından yıllar içinde ne kazandığını tahlil etmelidir. Ticaret açığı arttı mı yoksa azaldı mı? Üretimin rekabet gücü arttı mı yoksa azaldı mı? Enflasyon düzgünleşti mi yoksa berbatlaştı mi? Vatandaşlarının refah düzeyleri düzgüne mi berbata mi gitti?” biçiminde konuştu. Wang, “Hiçbir ülke Çin’i baskı altında tutarken başka yandan Çin ile yeterli bağlar sürdürülebileceğini hayal etmemelidir. Bu türlü ‘ikiyüzlü’ bir yaklaşım ikili münasebetlerin istikrarı yahut karşılıklı inanç inşası için yeterli değildir” tabirlerini kullandı. Wang, “Çin-ABD ekonomik ve ticari ilişkileri karşılıklıdır. İş birliği yapmayı seçerseniz, karşılıklı olarak yararlı ve kazan-kazan sonuçları elde edebilirsiniz. Yalnızca baskı kullanırsanız Çin kararlı bir halde karşılık verecektir” dedi.
“Fentanilin berbata kullanımı ABD’nin kendi başına çözmesi gereken bir sorun”
Wang ayrıyeten Trump’ın yeni gümrük vergileri uygulamasının, Çin’in ABD’deki fentanil krizine yardımcı olmaması nedeniyle verilen bir ceza olduğu istikametindeki sözünü de reddederek, “Fentanilin berbata kullanımı ABD’nin kendi başına çözmesi gereken bir sorundur” dedi. ABD’deki fentanil krizine karşı çabada Çin iş birliğini öven Wang, Washington idaresinin “iyiliğe öfkeyle karşılık vermemesi, hatta sebepsiz yere gümrük vergileri koymaması gerektiğini” söyledi. Wang, artan gerginliğe karşın her iki ülkenin hala “geniş ortak çıkarlara ve iş birliği alanına” sahip olduğunu vurguladı.
“Her ülke kendi önceliklerini vurgular, güce ve statüye inanırsa dünya orman kanunlarına geri döner”
Gelişmekte olan ülkelere “küresel idarede temsil ve telaffuz gücünü geliştirmeye devam etme” davetinde bulunan Wang, Washington’un hareketlerine üstü kapalı gönderme yaparak, “Her ülke kendi ulusal önceliklerini vurgular, güce ve statüye inanırsa dünya orman kanunlarına geri döner, küçük ve zayıf ülkeler bunun bedelini öder. Büyük güçler kar odaklı olmamalı ve zayıflara zorbalık yapmamalıdır” dedi.
“Gazze Filistinlilere ait”
Wang Yi ayrıyeten Trump’ın, ABD’nin Gazze’yi devralmasını ve Filistinlilerin topraklarından sürülmesini içeren “Gazze planına” da karşı çıktı. Wang, Gazze’nin Filistinlilere ilişkin olduğunu ve statüsünde zorla yapılacak rastgele bir değişikliğin yeni bir çalkantıya yol açacağını söyledi. Wang, “İsrail-Filistin çatışması, iki devletli tahlile yalnızca yarı yarıya ulaşılabildiği için tekrar tekrar yaşanıyor. İsrail devleti uzun vakittir bir gerçekliktir, lakin Filistin devleti hala ulaşılması çok güç bir konumdadır” sözlerini kullandı.
Ukrayna-Rusya Savaşı
Wang Yi, Ukrayna savaşını sona erdirme konusunda Çin’in tüm taraflarca kabul edilebilir “adil, kalıcı ve bağlayıcı bir barış anlaşması” elde etmek istediğini söyledi. Wang, “Çin, ilgili tarafların istekleri doğrultusunda memleketler arası toplumla birlikte krizin kesin tahlili ve kalıcı barışın sağlanması konusunda yapan rol oynamaya devam etmeye isteklidir” dedi. Wang ayrıyeten, Çin-Rusya münasebetlerinin “jeopolitik oyunların değişkeni değil, çalkantılı bir dünyanın değişmezi” olduğunu söyledi.
Filipinler ile Güney Çin Denizi’ndeki egemenlik ihtilafı
Güney Çin Denizi’nde Filipinler ile uzun müddettir devam eden askeri kriz hakkındaki soruları cevaplayan Yi, Batılı ülkelerin Filipinler’i Çin’e karşı provokasyon hedefli kullandığını söz ederken, durumu “gölge oyunları” olarak nitelendirdi. Wang, Güney Çin Denizi’nde kalıcı barış ve istikrar için Çin ve Filipinler’in de dahil olduğu ASEAN ülkelerinin görüşmelere devam ettiğini belirterek bunlar dışındaki tüm provokasyonların Batı’nın Filipinler’i kullanmasından ibaret olduğunu tabir etti.
“Tayvan hiçbir vakit bağımsız bir ülke değildi ve gelecekte de olmayacak”
Tayvan ile ilgili soruları da cevaplayan Wang Yi, Birleşmiş Milletler’in Tayvan’ın Çin’in bir modülü olduğu istikametindeki kararını hatırlatarak, “Tayvan geçmişte hiçbir vakit bağımsız bir ülke değildi ve gelecekte de olmayacak” dedi. Wang, “Tayvan, Çin topraklarının vazgeçilmez bir modülüdür. Bu gerçekliktir. Tayvan’ın Çin’e dönüşü, savaş sonrası milletlerarası nizamın kıymetli bir parçasıdır” formunda konuştu. Wang, Tayvan’ın bağımsızlığının desteklenmesinin Çin’in içişlerine karışmak, Tayvan’ın bağımsızlığına göz yummanın ise Tayvan Boğazı’nın istikrarını baltalamak manasına geldiğini söyledi.